هر ایراد گرفتنی امر به معروف و نهی از منکر نیست!
دوشنبه 12 بهمن 1394
03:05
امر به معروف و نهی از منکر در مورد تمام معروفها و منکرها واجب هست. که تنها یکی از اونها مقوله ی حجابه. اما خب متاسفانه (یا خوشبختانه؟!) بیشتر با نام حجاب شناخته شده. پس حداقل بدانیم که چه نوع عملی مصداق درست امر به معروف و نهی از منکر هست.
امر به معروف و نهی از منکر شرایطی داره.
از اولین شرایط امر به معروف و نهی از منکر اینه که :
امر به معروف و نهی از منکر شرایطی داره.
از اولین شرایط امر به معروف و نهی از منکر اینه که :
1- احتمال آسیب دیدن خودتان وجود نداشته باشد.(بعضی ها با «قیام امام حسین ع بخاطر امر به معروف و نهی از منکر» تا پای اینکه طرف خفه شون کنه هم توجیه میکنن! این توجیه صحیح نیست. امام حسین ع برای امر به معروف و نهی از منکر هزار تا کار کرد، وقتی مجبور به قیام شد هم قیام کرد.ضمنا حمله کننده هم نبود! پس شمشیر نکشید! جایی که شمشیرها هم از غلاف بیرون اومده حماقت نکنید!با این کار، اسم قیام امام حسین ع رو هم -عیاذ بالله- حماقت نذارید!)
2- احتمال بدهید که حرفتان اثر میکند(در غیر این صورت نباید انجام شود)
3- ابتدا "دعوت به کار نیک" صورت گیرد (و این معنیش این نیست که به یک نفر که وضع ظاهری معلوم الحالی داره یکراست بگی:"میشه حجابت رو رعایت کنی؟!!!! خوب معلومه که اون عین فیلم هندی یدفعه متحول نمیشه بگه:"آه... من در اشتباه بودم!! چشم!"!!!! آخه این چه جور امر به معروفیه؟!)
و شرایط دیگه:
1- فرد شنونده، در احوال خوبی باشد.
2-اطرافیان او، مزاحم این کار نباشند.
3- فرد، نسبت به شما دید خوبی داشته باشد(حداقل خنثی! وقتی یکجایی حس میکنید که -حتی همینطوری بی دلیل!- کسی حس خوبی یا نگاه خوبی به شما ندارد،و شما هم برای تغییر این نگاه برنامه ی خاصی ندارید، نباید اقدام کنید!)
4- فرصت کافی برای این کار داشته باشید ("معمولاً" گذرا کارساز نیست)
5- با "قول احسن" سخن بگویید (صرف نرم گفتن نیست! خود جمله ای که بکار میره،وقتی کنایه ای و گزنده باشه و ممکن باشه که فرد اون رو توهین قلمداد کنه، درست نیست. بعضی ها فکر میکنن باید با لحن مهربون به طرف بگن :«میییییشه بیزحمت..لطفا..حجابتو رعایت کنیییی؟»!!!)
6- سخن شما در فرد، احساس اینکه دارید در کارش دخالت میکنید را ایجاد نکند.
7- نسبت به افراد مختلف، با غلظتهای مختلفی از اصرار بر گناه (از کسی که به نظر می رسد فقط ناآگاه است تا کسی که از حجاب و محجبه کینه دارد) رفتار متفاوتی را انتخاب کنید. در مورد افرادی که کینه ای به نظر می آیند،اصراری به اینکه حتماً او این کار را انجام دهد، در سخن شما دیده نشود! بلکه بیشتر سعی بر آموزش داشته باشید.(البته مواردی که فرد کینه ای باشد اما همه ی شرایط جور باشد و احتمال اثر هم باشد، بسیار نادر است.)
8- نسبت به افراد، دلسوز باشید و حتما قلب خود را چک کنید که آنچه شما را به امر به معروف و نهی از منکر واداشته، حرص، نفرت ، کینه و... نباشد.
9- فرد را مدتی زیر نظر بگیرید و به روحیات و خلقیات او توجه کنید.
10- برای اقدام به امر به معروف و نهی از منکر، شیوه های غیر مستقیم را در اولویت قرار داده و متناسب با روحیاتی که از فرد میبینید، روش خود را قبلا انتخاب کنید.(در صورتی که روش "مطمئنی" که مخصوص آن فرد بوده و احتمال اثر داشته باشد، نیافتید، هرگز با روش های دیگر، اقدام نکنید!)
11-مهم مهم مهم: "فقط" وقتی همه ی شرایط فوق مساعد بود، اقدام کنید!
12-نکته ی دیگه ی حائز اهمیت اینه که ممکنه در روز موارد متعددی پیش بیاد که تا شما همه ی اون نکاتی که عرض شد رو چک کنید، فرصت از دست بره اصلا!! خب این معنیش این نیست که پیش خودتون بگین «عک که هی! از دستم در رفت!!» نه! فرصت لازم برای امر به معروف و نهی از منکر، شامل همون فرصت فکر کردن و سنجیدن شما هم میشه. پس اگر تا شرایط رو سنجیدید و دیدید مناسبه و فکر خوبی هم به ذهنتون رسید، اما تا خواستید انجام بدید،مثلا یهو طرف از اتوبوس پیاده شد، این یعنی از بین اون شرایط، باز هم فرصت کافی نبوده.
پس شما اگر در روز 10 مورد امر به معروف و نهی از منکری که سابقاً انجام میدادید رو با این روش از دست دادید و یا حتی در یک ماه، یک فرصت ایده آل هم برای این کار پیش نیومد، بیخودی عذاب وجدان (شیطان) به خودتون ندید! درستش همینه و شما درست عمل کردید و پیش خدا هم همه ی تلاش شما محاسبه میشه.
همانطور که می بینید، امر به معروف و نهی از منکر کار خیلی ظریفیه. منتها خیلی ها معنیشو درست نمی دونن و اصلا واسه همینه که کار، کار نیروی انتظامی هم نیست. بلکه باید از دل مردم برای خود مردم باشه ...
نکته: اینکه گفته میشه بعضی از روشهای امر به معروف و نهی از منکر ممکنه بصورت «قهری» باشند، درمورد مواردی هست که «قهر شما میتونه بر فضا غلبه کنه» نه اینکه باعث نفرت زایی و منزوی شدن خودتون بشه!!
مثلا در یک مجلس ختم که همه ناراحت هستند، اگر یکی بخنده، همه بهش چپ چپ نگاه میکنن. اما شما تو یک پاساژ پر از افرادی که حجاب مناسبی ندارن، میخوای اونجا رو طی یک عمل اعتراضی ترک کنی؟!! که چی بشه؟ یا میخوای به چند نفر چپ چپ نگاه کنی عزیز من؟! خب نکن این کارو! به اسلام لطمه میزنی با این کار!!
امر به معروف و نهی از منکر اگر درست انجام نشه، بیشتر به اسلام لطمه میزنه.این حرف سلیقگی من نیست!
و اما یک کلام؛ همه ی این شرایط رو میشه راحت و بدون از بر کردن رعایت کرد فقط و فقط وقتی که یکی از اون شروط رو در خود داشته باشید و اون چیزی بجز «عشق
» نیست...
آمر به معروف و ناهی از منکر، با کینه این کار رو نمیکنه...
قلبتون رو پر از احساس پاک کنید. از عزیزی شنیدم که میگفت: خداوند سالهای سال موسی ع رو در دامان خودش پرورش داد و قلبش رو پاک کرد و بعد، به همراهی برادرش پیش فرعون فرستاد و تازه گفت: «با او به نرمی سخن بگویید1»! خدا، برای فرعون ستمکاری که ادعای خدایی کرده بود، اینطور مایه میذاره!...
مگه میشه بدون عشق، کسی رو به راه عشق هدایت کرد؟
یا حق
(1) سوره طه آیه 44
و شرایط دیگه:
1- فرد شنونده، در احوال خوبی باشد.
2-اطرافیان او، مزاحم این کار نباشند.
3- فرد، نسبت به شما دید خوبی داشته باشد(حداقل خنثی! وقتی یکجایی حس میکنید که -حتی همینطوری بی دلیل!- کسی حس خوبی یا نگاه خوبی به شما ندارد،و شما هم برای تغییر این نگاه برنامه ی خاصی ندارید، نباید اقدام کنید!)
4- فرصت کافی برای این کار داشته باشید ("معمولاً" گذرا کارساز نیست)
5- با "قول احسن" سخن بگویید (صرف نرم گفتن نیست! خود جمله ای که بکار میره،وقتی کنایه ای و گزنده باشه و ممکن باشه که فرد اون رو توهین قلمداد کنه، درست نیست. بعضی ها فکر میکنن باید با لحن مهربون به طرف بگن :«میییییشه بیزحمت..لطفا..حجابتو رعایت کنیییی؟»!!!)
6- سخن شما در فرد، احساس اینکه دارید در کارش دخالت میکنید را ایجاد نکند.
7- نسبت به افراد مختلف، با غلظتهای مختلفی از اصرار بر گناه (از کسی که به نظر می رسد فقط ناآگاه است تا کسی که از حجاب و محجبه کینه دارد) رفتار متفاوتی را انتخاب کنید. در مورد افرادی که کینه ای به نظر می آیند،اصراری به اینکه حتماً او این کار را انجام دهد، در سخن شما دیده نشود! بلکه بیشتر سعی بر آموزش داشته باشید.(البته مواردی که فرد کینه ای باشد اما همه ی شرایط جور باشد و احتمال اثر هم باشد، بسیار نادر است.)
8- نسبت به افراد، دلسوز باشید و حتما قلب خود را چک کنید که آنچه شما را به امر به معروف و نهی از منکر واداشته، حرص، نفرت ، کینه و... نباشد.
(بلکه عشق به او و علاقه ی «انسانی و الهی» باشد.برای شخصیت فرد ارزش قائل باشید و خود را از ملائک، و بالاتر از او نپندارید!)
9- فرد را مدتی زیر نظر بگیرید و به روحیات و خلقیات او توجه کنید.
10- برای اقدام به امر به معروف و نهی از منکر، شیوه های غیر مستقیم را در اولویت قرار داده و متناسب با روحیاتی که از فرد میبینید، روش خود را قبلا انتخاب کنید.(در صورتی که روش "مطمئنی" که مخصوص آن فرد بوده و احتمال اثر داشته باشد، نیافتید، هرگز با روش های دیگر، اقدام نکنید!)
11-مهم مهم مهم: "فقط" وقتی همه ی شرایط فوق مساعد بود، اقدام کنید!
12-نکته ی دیگه ی حائز اهمیت اینه که ممکنه در روز موارد متعددی پیش بیاد که تا شما همه ی اون نکاتی که عرض شد رو چک کنید، فرصت از دست بره اصلا!! خب این معنیش این نیست که پیش خودتون بگین «عک که هی! از دستم در رفت!!» نه! فرصت لازم برای امر به معروف و نهی از منکر، شامل همون فرصت فکر کردن و سنجیدن شما هم میشه. پس اگر تا شرایط رو سنجیدید و دیدید مناسبه و فکر خوبی هم به ذهنتون رسید، اما تا خواستید انجام بدید،مثلا یهو طرف از اتوبوس پیاده شد، این یعنی از بین اون شرایط، باز هم فرصت کافی نبوده.
پس شما اگر در روز 10 مورد امر به معروف و نهی از منکری که سابقاً انجام میدادید رو با این روش از دست دادید و یا حتی در یک ماه، یک فرصت ایده آل هم برای این کار پیش نیومد، بیخودی عذاب وجدان (شیطان) به خودتون ندید! درستش همینه و شما درست عمل کردید و پیش خدا هم همه ی تلاش شما محاسبه میشه.
همانطور که می بینید، امر به معروف و نهی از منکر کار خیلی ظریفیه. منتها خیلی ها معنیشو درست نمی دونن و اصلا واسه همینه که کار، کار نیروی انتظامی هم نیست. بلکه باید از دل مردم برای خود مردم باشه ...
نکته: اینکه گفته میشه بعضی از روشهای امر به معروف و نهی از منکر ممکنه بصورت «قهری» باشند، درمورد مواردی هست که «قهر شما میتونه بر فضا غلبه کنه» نه اینکه باعث نفرت زایی و منزوی شدن خودتون بشه!!
مثلا در یک مجلس ختم که همه ناراحت هستند، اگر یکی بخنده، همه بهش چپ چپ نگاه میکنن. اما شما تو یک پاساژ پر از افرادی که حجاب مناسبی ندارن، میخوای اونجا رو طی یک عمل اعتراضی ترک کنی؟!! که چی بشه؟ یا میخوای به چند نفر چپ چپ نگاه کنی عزیز من؟! خب نکن این کارو! به اسلام لطمه میزنی با این کار!!
امر به معروف و نهی از منکر اگر درست انجام نشه، بیشتر به اسلام لطمه میزنه.این حرف سلیقگی من نیست!
و اما یک کلام؛ همه ی این شرایط رو میشه راحت و بدون از بر کردن رعایت کرد فقط و فقط وقتی که یکی از اون شروط رو در خود داشته باشید و اون چیزی بجز «عشق
» نیست...آمر به معروف و ناهی از منکر، با کینه این کار رو نمیکنه...
قلبتون رو پر از احساس پاک کنید. از عزیزی شنیدم که میگفت: خداوند سالهای سال موسی ع رو در دامان خودش پرورش داد و قلبش رو پاک کرد و بعد، به همراهی برادرش پیش فرعون فرستاد و تازه گفت: «با او به نرمی سخن بگویید1»! خدا، برای فرعون ستمکاری که ادعای خدایی کرده بود، اینطور مایه میذاره!...
مگه میشه بدون عشق، کسی رو به راه عشق هدایت کرد؟
یا حق
(1) سوره طه آیه 44